به گزارش پایگاه خبری هاوار زاگرس، بعضی غذاها فقط برای سیر کردن شکم پخته نمی‌شوند؛ بخشی از یک خاطره‌اند، روایتی از زندگی ساده مردمانی که با کمترین مواد، غذایی گرم و خوش‌عطر روی سفره می‌گذاشتند.
در میان عرب‌های جنوب ایلام و خوزستان، یکی از همین غذاهای قدیمی «مَحروگ اَصبعه» است؛ غذایی ساده که نامش به معنای «انگشت سوخته» است و روایت نامگذاری آن نیز به شیوه خوردن غذا در گذشته بازمی‌گردد.
قدیمی‌ترها می‌گویند غذا را داغ و تازه از روی اجاق برمی‌داشتند و با دست می‌خوردند و گاهی آن‌قدر برای خوردنش عجله داشتند که انگشتشان می‌سوخت؛ همین شد که این غذای ساده به «محروگ اصبعه» معروف شد.
این غذا با نام «مای بصل» به معنای «آب پیاز» نیز شناخته می‌شود؛ غذایی که پایه اصلی آن پیاز، آب، ادویه و نان است و در برخی مناطق خوزستان و میان بختیاری‌ها نیز غذاهایی با پایه مشابه، با نام‌هایی مانند «آپیازی» یا «آوپیازی» پخته می‌شود.
البته هر منطقه دستور خودش را دارد؛ در بعضی نسخه‌ها گوجه یا رب نیز به ترکیب اضافه می‌شود و همین تغییرهای کوچک، رنگ و طعم غذا را متفاوت می‌کند.
برای تهیه این غذای قدیمی برای پنج نفر، سه عدد پیاز درشت، پنج عدد گوجه‌فرنگی رسیده، سه لیوان آب جوش، پنج تا شش عدد نان بیات تنوری یا لواش و مقداری روغن و نمک کافی است. زردچوبه، فلفل و پودر لیموعمانی نیز عطر و طعم اصلی آن را شکل می‌دهند.
پیازها ابتدا در روغن تفت داده می‌شوند تا رنگ بگیرند؛ سپس ادویه‌ها و گوجه‌فرنگی پوره‌شده به آن اضافه می‌شود. پس از آن آب جوش به قابلمه می‌رود تا ترکیبی شبیه یک آبِ پیاز غلیظ و خوش‌عطر شکل بگیرد.
در مرحله پایانی، نان‌های بیات خردشده به این ترکیب اضافه می‌شوند تا آب غذا را به خود جذب کنند؛ نتیجه غذایی است که شاید ظاهر ساده‌ای داشته باشد، اما عطر پیاز، گوجه، لیموعمانی و ادویه، آن را به یکی از طعم‌های ماندگار سفره‌های قدیمی منطقه تبدیل کرده است.
«محروگ اصبعه» نمونه‌ای از غذاهایی است که در گذشته با مواد اولیه محدود و در دسترس تهیه می‌شد؛ غذایی اقتصادی که نان بیات را دوباره به سفره برمی‌گرداند و نشان می‌دهد آشپزی محلی چگونه از ساده‌ترین مواد، غذایی گرم و سیرکننده می‌ساخته است.
این غذا امروز نیز در میان برخی خانواده‌های عرب جنوب ایلام، به‌ویژه در دهلران، یادآور سفره‌های قدیمی و سبک زندگی نسل‌های گذشته است؛ غذایی که شاید مواد اولیه چندانی نداشته باشد، اما پشت هر بشقاب آن، قصه‌ای از خانه، خانواده و زندگی ساده مردمان این منطقه قرار گرفته است.
